Solidarteit Wêreld
2017 – Uitgawe 5 In Beweging
Nuut op Kraal Uitgewers se boekraak
Deur Michelle | 29 September 2017

Deur Ilze Nieuwoudt 

Louw-broers: Gedig in die hart

Sommige mense word met ’n goue lepel in die mond gebore; ander met ’n witbrood onder die arm. Maar die Louw-broers is waarskynlik met ’n gedig in die hart en ’n pen in die hand gebore. Die nalatenskap van die skrywer-broers N.P. van Wyk en W.E.G. Louw is ’n skatkis van diepe woordkuns. Hul voetstappe het in die koue Karoodorpie, Sutherland, begin, maar sou uiteindelik veel verder strek. Hul werk word beskou as van die beste wat nog in Afrikaans gelewer is.

Hoewel W.E.G. Louw, die jongste van die vier Louw-broers, eerste sy hand aan digkuns gewaag het – en uitsonderlike gedigte opgelewer het – was dit eerder sy broer N.P. van Wyk wat die wêreld aan die praat sou kry. Oor N.P. van Wyk se eerste digbundel het W.E.G. geskryf: “Dié nag – sal ek dit ooit vergeet? – het ek gelees: verse soos nooit tevore in ons eie taal, woorde met ’n wonderlike samehang, beelde soos vonke uit vuurklip geslaan. Dié nag was wit van daardie lig…”

W.E.G. se werk is ook as vernuwend bestempel en veral sy natuur- en liefdesgedigte sou lesers aanraak. Sy werk is as verfynd, sensitief en tog aards en warm-menslik beskou.

Albei broers se nalatenskap op die Afrikaanse literêre gebied is omvangryk en smeek om deur ’n nuwe-generasie Afrikaanse leser (her)ontdek te word.

Nou kan jy ook ’n stukkie van dié skrywers besit met een van Kraal Uitgewers se nuwe Louw-broers-produkte. Twee T-hemde (een van W.E.G. en een van N.P. van Wyk Louw) sowel as twee Louw-koffiebekers is onlangs bekendgestel en is nou beskikbaar.

 ’n Psigohistoriese ondersoek na apartheid

Afrikaners word lank reeds as die skeppers of die sogenaamde argitekte van apartheid beskou. Tog, meen die Kaapse sielkundige en skrywer Hélène Opperman Lewis, het persone wat dié aantygings maak dikwels nog nie die moeite gedoen apartheid se “historiese genesis” te ondersoek nie.

In haar boek Apartheid: Britain’s bastard child, ondersoek Lewis apartheid in terme van die Afrikaner se verlede. Sy meen die doel van haar boek is nie om apartheid te regverdig nie, maar om lig te werp op die geskiedkundige gebeure en sielkundige faktore wat ’n rol in die ontstaan van dié stelsel gespeel het.

Lewis se boek spruit uit haar 15 jaar lange omvattende studie oor die kwessie, strek oor meer as 500 bladsye en plaas die Afrikaner se geskiedenis ten opsigte van apartheid en die oploop tot die implementering van ’n amptelike apartheidstelsel in perspektief.

Sy kom tot die gevolgtrekking dat die langdurige vernedering waaraan die Afrikaner blootgestel is sedert 1795 (met die Britse besetting van die Kaap), die verdriet en verliese wat tydens die Groot Trek gely is, die uitmergelende oorloë teen Brittanje in 1880-1881 en weer in 1899-1902 én die daaropvolgende armoede van die Afrikaner ’n groep gemaak het wat in ’n voortdurende oorlewingstryd gewikkel was.

Dié aanslae en vernedering het, volgens Lewis, ’n felle vorm van nasionalisme tot gevolg gehad wat tot die herhaling (oftewel “re-enactment”) van hul eie trauma deur die implementering van apartheid gelei het.

Haar psigohistoriese benadering (’n studie waarin geskiedkundige gebeure met die hulp van sielkundige teorieë geïnterpreteer word) stel derhalwe ondersoek in na die uitwerking van langdurige trauma op mense. Haar kennis oor die uitwerking van generasie lange trauma het ’n waardevolle basis vir haar studie oor spesifiek die Afrikaner se trauma gevorm.

Daarbenewens het Lewis bevindinge oor die sogenaamde “siklus van geweld en weerwraak” gebruik om die Afrikaner se verhouding met Brittanje te ontleed. Sy verduidelik in die voorwoord van Apartheid: Britain’s bastard child (R320) hierdie verhouding en voer aan dat herinneringe aan vernedering dikwels gekoester word, en indien dit nie hanteer word nie, dit in volgende generasies gewreek word.

Lewis se boek bied egter nie net ’n blik op die verlede nie, maar stel ook eise aan die Afrikaner van vandag. Aan die hand van sielkundige teorieë voer Lewis derhalwe aan dat, tensy die Afrikaner nie ’n begrip van sy historiese vernedering en lyding vorm nie, die siklus van vernedering in die toekoms sal voortduur.

Besoek Kraal Uitgewers se e-winkel by www.kraaluitgewers.co.za vir meer inligting of om ’n bestelling te plaas, of skakel  012 880 1953.

  •  
  •  
  •  
  •  
Redakteursbrief

So staan nog ’n jaar einde se kant toe. Hoewel die laaste deel van 2018 steeds volgepak is met dinge om af te handel, kan ons reeds met tevredenheid terugkyk op die jaar se groei en sukses tot op hede. Hierdie is die 100ste uitgawe van Solidariteit Tydskrif en bied dus die perfekte geleentheid vir […]


Registreer / Register

Oops! We could not locate your form.

Maak toe / Close