Solidarteit Wêreld
2020 – Uitgawe 4 Bedryfsnuus
Werk is iets wat jy doen en nie ’n plek nie
Deur Lize-Mari | 14 September 2020

Foto krediet: iStock

Deur Gideon du Plessis

Die Covid-19-pandemie het mense se denke oor die werkplek gemoderniseer. Ons begin besef dat werk iets is wat jy doen en nie ’n plek is waarheen jy gaan nie. In sy boek, Maverick, beskryf Ricardo Semler ’n ongewone werkplek waarmee hy in 1993 sy tyd ver vooruit was. Nou, midde-in die Covid-19-pandemie en die vierde nywerheidsrewolusie, verstaan ons daardie werkplek.

Semler, ’n Brasiliaanse sakeman, het ’n klein familievervaardigingsonderneming, Semco, in een van Brasilië se grootste konglomerate omskep danksy sy onortodokse benadering tot arbeidsverhoudinge en die werkplek.

Semco het onder meer die volgende gedoen:

  • Werknemers is aangemoedig om, waar moontlik, van die huis af te werk;
  • Kantore was oor São Paulo versprei en werknemers kon kies by watter kantoor hulle wou werk;
  • Volwaardige fleksietyd sonder enige voorgeskrewe werktye was ingestel tot dié mate dat selfs produksiespanne hul werkure kon bepaal;
  • Jaarlikse verlof van 30 dae was verpligtend om gesondheid en produktiwiteit te verhoog;
  • Fabriekswerkers kon gewysigde produksieteikens instel om hul inkomste te verhoog;
  • Werknemers moes self navorsing doen oor bedryfspesifieke salarisskale en aanbevelings maak oor salarisaanpassings; en
  • Vakbonde was deel van werkerkomitees en het medeverantwoordelikheid gehad vir die bereiking van produksieteikens en voldoening aan maatskappybeleid.

As teenwig vir al dié vryhede is ’n benadering van geen verdraagsaamheid ten opsigte van oneerlikheid gevolg, salarisse het tussen 75% en 125% van ’n basiese salaris gewissel, afhangend van die maatskappy se winsgewendheid, en daar was geen waarborg van werksekuriteit nie.

Covid-19 en die nuwe normaal

Hoewel die praktyk om van die huis af te werk om gesondheidsredes ingestel is, sal hierdie raakpunt met Semco se benadering by talle werkplekke deel word van die nuwe normaal ná Covid-19, maar ook omdat ons die era van die virtuele werkplek en Generasie Z as nuwe werknemers betree.

In hierdie era is verhoogde produktiwiteit noodsaaklik vir ’n volhoubare onderneming. Verskeie groot banke, selfoon- en pensioenfondsmaatskappye het reeds aangedui dat hul verkopeprestasie en kliëntetevredenheid toegeneem het sedert hul werknemers tuis werk. Hoewel uitbranding ’n gevaar is wanneer van die huis af gewerk word, was die betrokke werknemers moontlik gemotiveer om harder te werk om tuiswerk te regverdig, en moontlik omdat minder werkplekverwante steurnisse en reistyd meer werktyd tot gevolg gehad het. Gevolglik het plaaslike maatskappye soos Capitec en Vodacom hul werknemers meegedeel dat ’n buigsame werkomgewing deel van hul toekomsbeplanning is, terwyl Facebook en Twitter reeds permanente tuiswerk wêreldwyd ingestel het.

Tuiswerk hou verdere voor- en nadele vir sowel werknemers as werkgewers in wat in ag geneem moet word.

Voor- en nadele van tuiswerk

Misbruik van die vryheid om van die huis af te werk, verswakking van werkplekdinamika en spansamehorigheid, en konflik oor werknemers wat van die buigsaamheid kan gebruik maak teenoor diegene wat nie kan nie, is algemene bekommernisse.

Wat misbruik betref, sou die meeste werkplekke ná vier maande van inperking al geleer het hoe om werknemers se uitsette te meet en om personeelbeleide by tuiswerk aan te pas. Indien daar werknemers is wat nie vertrou kan word nie, is die vraag waarom die individue nie voor die grendeltyd al aangespreek was nie.

Gereelde aanlyn en verpligte persoonlike kontaksessies kan voorts verseker dat kollegas in voeling bly en nie van mekaar vervreem raak nie. Capitec oorweeg byvoorbeeld om sy werkers twee dae op kantoor en drie dae tuis te laat werk. Die ironie is dat daar met die gebruik van virtuele mediums in vele gevalle nou meer interaksie tussen kollegas is.

Spanning tussen werkplekgebaseerde werknemers en diegene wat tuis werk, kan onder meer ondervang word deur Semler se praktyke wat produksiewerkers bevoordeel. Hoewel nie ideaal nie, kan selfs gewysigde diensvoorwaardes oorweeg word vir diegene wat merendeels van die huis af werk, of aanlyn opleidingsessies kan nauurs plaasvind.

Tuiswerk bring ’n verdere vermenging van ekonomiese voor- en nadele wat ongelukkig wel werkverliese in ander sektore kan verhoog. Werkplekke wat voor die grendeltyd met kantoorspasie gesukkel het, het moontlik ’n oplossing gevind deur werknemers van die huis af te laat werk en die beginsel van “roterende lessenaars” (“hot desks”) toe te pas ten tye van verpligte kantoorwerk. Dit het egter ’n negatiewe impak op die kommersiële eiendomsmark.

Terselfdertyd sal reisuitgawes vir roetinevergaderings begin afneem omdat vergaderings nou virtueel gehou word. So word die lugvaart- en gasvryheidsbedryf egter negatief geraak. Dan kan die afname in pendel tussen huis en werk ook ’n afname in die vraag na motorhersteldienste beteken.

Die tyd van verpligte of vrywillige tuiswerk kan werknemers ook in staat stel om meer navorsing te doen en hul teoretiese kennis te verdiep, wat die werkgewer tot voordeel sal strek. Die Washington Post het juis in Maart vanjaar werkgewers daaraan herinner dat Isaac Newton in 1665 tydens die Groot Plaag in Londen deur Trinity College (Cambridge) huis toe gestuur is, en dit was tydens tuiswerk dat hy die teorie van swaartekrag en beweging ontwikkel het.

Om van die huis af te werk, gaan deel van die nuwe normaal wees. Die werkgewer van keuse gaan dié een wees wat hierdie buigsaamheid gaan aangryp. Heelwat werknemers behoort bereid te wees om vergoeding in te boet in ruil vir ’n geleentheid om reisstres te verminder en werk-lewe-balans te verbeter, terwyl werkgewers by verhoogde produktiwiteit en ’n gelukkiger werkmag kan baat vind.

 

Redakteursbrief

Deur Cilleste van Dyk Ek skryf vandag die derde opeenvolgende brief vir julle vanuit my woonkamer-kantoor, maar tog voel dit vir my soos ’n keerpunt. Ons is uiteindelik op vlak 2 van die inperking en dis byna asof daar weer ’n mate van normaliteit terugkeer. Die klein bietjie meer vryheid het my laat besef dat […]


Registreer / Register

Oops! We could not locate your form.

Maak toe / Close